Akış Şalteri

Pedallı (paletli) akış şalteri, boru hatlarındaki sıvı akışını denetlemek için kullanılan en yaygın ve ekonomik mekanik cihazlardan biridir. Genellikle "akış var/yok" bilgisini bir kontak çıkışı üzerinden sisteme iletmek için tercih edilirler.

Çalışma Prensibi

Sistemin kalbinde, boru içine sarkan ve akışın yönüne dik duran bir palet (pedal) bulunur.

1. İtme Kuvveti: Boru içindeki sıvı hareket etmeye başladığında, akışkanın kinetik enerjisi paleti ileri doğru iter.
2. Mekanik İletim: Palete bağlı olan bir mil veya körüklü mekanizma, bu hareketi cihazın dışındaki elektrik kontağına iletir.
3. Sinyal: Akış belirli bir hıza ulaştığında, mikro anahtar (microswitch) tetiklenir ve pompa, vana veya alarm gibi sistemlere sinyal gönderilir. Akış durduğunda, bir yay mekanizması paleti eski konumuna geri getirir.

Temel Bileşenler

• Palet (Pedal): Genellikle paslanmaz çelikten yapılır. Boru çapına göre boyu kesilerek veya eklenerek ayarlanabilir.
• Gövde: Genellikle pirinç veya paslanmaz çelikten imal edilir. Boru hattına genellikle dişli (NPT veya BSP) bağlantı ile monte edilir.
• Körük veya Sızdırmazlık Elemanı: Sıvının elektrikli kısımlara sızmasını engelleyen esnek metal veya kauçuk bölmedir.
• Mikro Anahtar: Akış bilgisini elektriksel sinyale dönüştüren kısımdır.

Avantajları ve Uygulama Alanları

Neden tercih edilir?

• Düşük Basınç Kaybı: Akış yolunu pistonlu modeller kadar kapatmazlar.
• Büyük Boru Çapları: Farklı uzunluktaki paletler sayesinde çok geniş boru çaplarında (1" ile 8" ve üzeri) kullanılabilirler.
• Basit Kurulum: Boru üzerine bir "T" bağlantı veya kaynaklı soket ile kolayca monte edilebilirler.

Nerelerde kullanılır?

• Yangın Sprinkler Sistemleri: Su akışı başladığında alarmı tetiklemek için.
• Chiller ve Soğutma Grupları: Kompresörün zarar görmemesi için soğutma suyu akışının sürekliliğini kontrol eder.
• Isıtma Sistemleri: Kazan ve eşanjörlerin aşırı ısınmasını önlemek için akış kontrolü yapar.
• Su Arıtma Tesisleri: Pompa koruması (kuru çalışmayı önleme) amacıyla.

Montajda Dikkat Edilmesi Gereken İpuçları

1. Yön: Cihaz üzerindeki ok işareti, mutlaka akışın yönüyle aynı olmalıdır.
2. Düz Boru Mesafesi: Türbülansın hatalı tetiklemelere yol açmaması için dirseklerden, vanalardan ve pompalardan sonra belirli bir miktar (genellikle boru çapının 5 katı kadar) düz bir hatta monte edilmelidir.
3. Palet Boyu: Palet, boru tabanına sürtünmemeli ancak akışı algılayacak kadar da derin olmalıdır. Genellikle palet ucu ile boru tabanı arasında kısa bir mesafe bırakılır.

Montaj Şekli: